Tìm hiểu đôi nét về lịch sử hình thành tỉnh Bình Thuận

Vùng đất Bình Thuận ngày nay, xưa kia thuộc vương quốc Chămpa. Lịch sử Bình Thuận đến nay đã trãi qua hơn 300 năm gắn liền với bao thăng trầm và biến cố của đất nước. Đơn vị hành chính tỉnh Bình Thuận đã có nhiều lần thay đổi là: trấn Thuận Thành – phủ Bình Thuận – dinh Bình Thuận cuối cùng được đổi thành tỉnh Bình Thuận.

Bình Thuận Trong Hơn 300 Năm Qua

Sau khi vương quốc Chămpa sát nhập vào Đại Việt, ranh giới Bình Thuận khi đó chưa được xác định rõ ràng và cấp hành chính gì. Đến năm 1697, Bình Thuận lần lượt được đổi từ một trấn lên thành phủ, rồi lên thành dinh. Vào thời Minh Mạng năm 1825, Bình Thuận chính thức trở thành một tỉnh lỵ…

Tháng 4 năm 1992, tỉnh Thuận Hải được chia thành 2 tỉnh mới lấy tên là Ninh Thuận và Bình Thuận theo Quyết định chia tách ghi ngày 26 tháng 12 năm 1991.

Khi tách ra, tỉnh Bình Thuận có 9 đơn vị hành chính gồm: thị xã Phan Thiết (tỉnh lỵ) và 8 huyện: Bắc Bình, Đức Linh, Hàm Tân, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Phú Quý, Tánh Linh, Tuy Phong.

Tỉnh Bình Thuận Ngày Nay

Ngày 25 tháng 8 năm 1999, chuyển thị xã Phan Thiết thành thành phố Phan Thiết.

Ngày 5 tháng 9 năm 2005, thành lập thị xã La Gi.

Bình Thuận có vũng lãnh hải rộng 52 nghìn km².

Tỉnh Bình Thuận có 151.300 ha đất canh tác nông nghiệp.

Có 34 dân tộc cùng sinh sống ở Bình Thuận.

Đường sắt Bắc – Nam qua tỉnh với chiều dài 190 km.

doi-cat-hong-binh-thuan
doi-cat-hong-binh-thuan

Khí hậu

Tỉnh Bình Thuận nằm trong khu vực có vùng khô nhất cả nước, nhiều gió, nhiều nắng, không có mùa đông, nhiệt độ trung bình là 26,50C – 27,50C; lượng mưa trung bình là 800 – 1600 mm/năm, thấp hơn trung bình cả nước (1.900 mm/năm).

Lịch sử hình thành và phát triển

Đất Bình Thuận nguyên thuộc nước Nhật Nam ngày xưa, sau là đất của Chiêm Thành. Vì chiến tranh liên miên nên Chiêm Thành mất dần đất đai. Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh lấy đất Phan Lang (sau gọi là Phan Rang), chỉ còn để lại mảnh đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu lấy luôn mảnh đất còn lại và đặt là trấn Thuận Thành. Năm 1697, đặt phủ Bình Thận gồm huyện An Phước và Hòa Đa. Sau cải làm Bình Thuận dinh và lập các đạo Phan Lang, Phan Thiết, Ma Ly và Phố Hài…

Đời Gia Long vẫn giữ Bình Thuận dinh, đến Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ. Năm 1827, Minh Mạng đặt ra hai phủ Ninh Thuận và Hàm Thuận và hai huyện Tuy Phong và Tuy Định. Năm 1832, Bình Thuận được đặt thành tỉnh và giao cho quan Tuần phủ Thuận Khánh kiêm nhiệm luôn tỉnh Khánh Hòa.

Năm 1883 ký hiệp ước Harmand cắt Bình Thuận nhập vào thuộc địa Nam kỳ của Pháp, sau 1884 trả tỉnh Bình Thuận về Trung kỳ. Năm 1888, Đồng Khánh chuyển phủ Ninh Thuận vào Khánh Hòa. Năm 1900, vua Thành Thái đặt huyện Tuy Lý và lấy huyện Tánh Linh của tỉnh Đồng Nai Thượng sát nhập vào Bình Thuận. Năm 1905, phủ Di Linh cũng được trích thuộc về Bình Thuận.

Thời Việt Nam Cộng Hoà, chính quyền Sài Gòn cắt phần Nam tỉnh Bình Thuận hợp với phía Bắc tỉnh Phước Tuy lập ra tỉnh Bình Tuy. Tỉnh Bình Thuận năm 1965 chỉ có 7 quận: Hải Ninh, Hải Long, Hàm Thuận, Hoà Đa, Phan Lý Chàm, Tuy Phong, Thiện Giáo với 58 xã, 191 ấp, dân số 225523 người. Bắc giáp tỉnh Tuyên Đức, Đông Bắc giáp tỉnh Ninh Thuận, Đông nam giáp biển Đông, Tây Bắc giáp tỉnh Lâm Đồng, Tây giáp tỉnh Bình Tuy. Tỉnh lị là thành phố Phan Thiết. Đầu năm 1976, tỉnh Bình Thuận nhập với tỉnh Bình Tuy và tỉnh Ninh Thuận thành tỉnh Thuận Hải, tỉnh lị vẫn là Phan Thiết.  Cuối năm 1991, Bình Thuận lại tách ra thành tỉnh Bình Thuận và Ninh Thuận

Văn hoá

Bình Thuận có một nền văn hóa đa dạng và lâu đời của nhiều dân tộc. Toàn tỉnh có hơn 30 dân tộc chung sống, trong đó 6 dân tộc đông nhất là: Kinh, Chăm, Hoa, Ra Glai, Cơ Ho và Tày. Đặc biệt nơi đây còn lưu giữ nền kiến trúc của người Chăm rất phong phú với những tháp cao bằng đất nung, vừa thanh thoát, vừa bền vững với dáng đứng hiên ngang. Những tác phẩm điêu khắc Chăm như tượng các thần, các vị vua, hoàng hậu, vũ nữ,…đã thể hiện trình độ điêu luyện về kỹ thuật chạm, khắc, với những đường nét chắc, khoẻ, lãng mạn, giàu trí tưởng tượng. Trang phục, nhạc cụ, điệu múa, lời ca là những di sản quý của nền văn hóa cổ Sa Huỳnh và văn hóa Chăm cổ còn được đồng bào lưu giữ đến ngày nay. Các công trình kiến trúc cổ có đền, tháp, đình, chùa, lăng, miếu đan xen với các di tích khảo cổ học, di tích lịch sử cách mạng, các lễ hội truyền thống của người Việt, người Chăm…đã đem lại cho mảnh đất Bình Thuận những nét văn hóa riêng và độc đáo.

Thap-cham- Poshanu
Thap-cham- Poshanu

Tiềm năng phát triển về du lịch Bình Thuận

Bình Thuận là một tỉnh có nhiều tiềm năng, tài nguyên lợi thế cho phát triển du lịch: tiềm năng về nhân văn, tín ngưỡng, di tích lịch sử phục vụ cho phát triển loại hình du lịch tham quan nghiên cứu như: lịch sử văn hoá về dân tộc Chăm, chùa Hang, dinh Thầy Thím, lầu ông Hoàng gắn với nhà thơ Hàn Mặc Tử, di tích và lễ hội Nghinh Ông… Có bờ biển dài gần 200 km với nhiều bãi biển sạch đẹp, đồi cát, rừng cây ven biển, có suối nước nóng, nước khoáng… phát triển nhiều loại hình du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và chữa bệnh. Có nhiều hồ, thác nước và rừng thích hợp cho các loại hình du lịch sinh thái.

Với vị trí nằm giữa tam giác du lịch thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu-Đà Lạt-Nha Trang, với khoảng cách di chuyển không dài (2-4 tiếng đồng hồ), với hệ thống giao thông, đường bộ vừa được nâng cấp rất thuận lợi cho việc di chuyển và cùng với tiềm năng, tài nguyên du lịch như trên, trong những năm gần đây tỉnh đã tập trung quy hoạch, nâng cấp tôn tạo kết cấu hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ trong các khu du lịch, thực hiện nhiều giải pháp, chính sách tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư… Những việc làm này đã và đang tạo cho tỉnh một lợi thế so sánh rất lớn về du lịch, có sức hấp dẫn, thu hút nhiều nhà đầu tư.

Những bài viết liên quan

Một ngày khám phá Đầm Nại Ninh Chữ

Đầm Nại (Ninh Thuận) được thiên nhiên ban tặng cho khu...

Cùng chuyên mục

Một ngày khám phá Đầm Nại Ninh Chữ

Đầm Nại (Ninh Thuận) được thiên nhiên ban tặng...

Mũi Dinh điểm du lịch hoang sơ thu hút dòng khách du lịch

Với phong cảnh hoang sơ, những núi đá nhấp...

Stay in touch!

Follow our Instagram